Aktualności

Świętujmy czule, ale nie przesładzajmy

 

„Elity, zwłaszcza humaniści są wezwani do tego, by (…) wychowywać mówiących językiem w pełni pięknym. Niech to czyni szkoła wszystkich poziomów, zwłaszcza zapoznając z pięknem języka uznanych dzieł literackich. Niech o język dba rodzina, aby małe dziecko od pierwszych miesięcy swego życia słyszało koło siebie tylko słowa wolne od brzydoty. Niech pracuje tu Kościół (…) Niech pracuje wielka sztuka słowa – teatr, kino, wszystkie media i muzyka, nie kapitulując przed modą brutalizmu”.

Przełom lutego i marca to czas propagowania piękna języka ojczystego (21 lutego przypada Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego, zaś w marcu obchodzony jest Tydzień Kultury Języka Polskiego). Wówczas to możemy obserwować zintensyfikowane działania mające na celu propagowanie przede wszystkim poprawnej polszczyzny. Oczywiście
o poprawność języka należy się troszczyć, zwłaszcza w czasach panującego relatywizmu, który daje wolność w wyborze form i konstrukcji językowych. Jednak nie zapominajmy, że najważniejsza jest etyka języka, która sprowadza się do okazywania szacunku partnerowi komunikacji. Jest szczególnie ważne, by w dobie hejtowania popularyzować zgoła odmienny trend (nawet dla własnego zdrowia) i zwrócić jeszcze większą uwagę na grzeczność językową. W okresie świętowania pięknej polszczyzny szczególnie polecam przekazywanie sobie więcej czułości poprzez język. Uważajmy jednak na tzw. czułe słówka, tu szczególne znaczenie mają wyczucie, takt. Czułe słówka uzyskujemy najczęściej poprzez zdrobnienia
 i spieszczenia, a więc nie w każdej sytuacji się sprawdzą. Wypowiadanie ich skraca dystans. Zbyt szybka gotowość do bliskości zaś wzbudza w nas nieufność, podobnie jak przesadne natarczywe używanie czułych słówek. 

Kto więc i do kogo może sobie na nie pozwolić? Dorośli – do małych dzieci, do zwierząt, szczególnie małych. Przyjaciółki, zakochani – do siebie wzajemnie. Dysponujemy wówczas całym światem nazw, rzeczy i pojęć. Możemy zapożyczać, przerabiać i tworzyć, tylko nie przesadzajmy z częstotliwością, bo przesłodzimy, a to powoduje nudności;) 

Czułością w języku można obdarować jednak każdego poprzez ciepły ton głosu czy empatyczne wsłuchiwanie się w rozmówcę i reagowanie na jego komunikaty. I tego wszystkim życzę.

Aneta Pierścińska-Maruszewska